Minggu, 09 Februari 2025

IKI TUTUR PURA PUCAKSARI

Om Swastyastu,

Om awignam astu nama sidam.         

Pangaksamaning hulun ring pada yang mami,

sang ginelaring sarining om kara ratna mantram.

Sunialayam. Sida yogi swaranam, sira anugraha,

awaka purwanira sang huwus lêpas,

luput ta mami ring tulah pamidi,

mwang sawigrahaning papa ptaka,

tan katamanan upadrawang hyang mami,

wastu paripurna nêmuakên ayu,

dirga yusa têkeng kula gotra sêntana,

namastu jagadita ya. 

Iki Tutur Pura Pucak Sari.

 

Toh langkir aranira giri,agung abra swabawania maring jagat,wana singid genahing sarwa buron mahurip,lengut angob kadi teja murub kawibawania,tan sida kaujaring manusa pada.

Kidul kulon giri tohlangkir genahing ngoko,Telaga waja aranira, hana punthuk oci moncol aranira,tenget angker kaojar dening wong kabeh.

Hana ula agung jumenek ikang oci,muang sarwa gumatat gumitit,landak rase,garangan muang jengklong.

1857 ikang icaka warsa,pinanggal 15,redite pahing kesanga hana umara, nangun kerti maring punthuk oci moncol,nangun bebaturan ngastiti bakti,mapan sarwa tumuwuh maring ladang kausak asik dening landak muang sehananing merana. Hyang Gentos aranira nangun kerti,duur kebut genahing pakubonia. Labda karya yasania,tumus baktinia maring hyang semawa gumi.

Suwe ikang yasa,degdeg sarwa gumatat gumitit landak muang merana tan hana malih angusak asik ngurabeda kang tumuwuh.

Nanging hana bebendhu tohlangkir giri, murub ambu maring akasa, gumuruh ikang jagat,tatit kilat pada menyander,ajerih kang mengatonang,nemonin redite pahing dungulan,kesanga kang sasih,1885 warsaning saka. Rubuh bebaturan maring punthuk moncol karubuhan dening ambu aon blabur gni giri tohlangkir,tan hana malih ngupapira kang bebaturan.

Gumentos sakanikang warsa 1886,wus blabur tohlangkir ketangun mawali bebaturan sentanananikang Hyang Ngandeng,I Rencana aranira makinkin hana umara maring dura desa neduh,lumaris subak lipang mapangeling,nanging tan hana linggih,hana bebaturan alit kaeling umara aneng subakti. Wus mangkana icaka 1924 nemoning panglong pang 7 redite klion kesanga hana pamuwus tedun masurupan maring wong kalinggihan sad wong kwehnia, hana pmuwus ikang bebaturan kategepin dening linggih Ratu Ayu Manik Galih /Sri Sedana gedong linggania,Bhetara Ulun Danu,Sangkara,Tri Purusa,ganapati linganing paneduhan ,muang paruman,tegaking piodalan Buda Klion Pagerwesi haranira Pura Pucaksari.

Katitah klian dalem ngadegang,ngentegang tegep sepula palining payogan ida bhetara.

Nemoning purnama kedasa icaka 1926,redite umanis waraning  menail ketangun olih klian dalem melarapan pikolihan Toya Ketipat lan kewantu olih KTT.Tunas Mekar ngantos pewatekan kapertama baktinia dandanan sayut 7 iwaknia guling bawi.

Wus mangkana  icaka 1933,rahina soma kajeng klion tileming jiyestha ketangun Subak Abian Pucak Manik olih Mk.Manik Klian Dalem pinaka pangemong kahyangan Pucaksari,sehananing umara jangkep tegak jumenek maring Tegenan Kelod saha subak Lipang baktining neduh.

Subak Abyan Pucak Manik prajuruning umara I Wayan Kariana panguluning subak,I Made Lanus petengen lan I Made Widya penyarikan Subak.

Hana nyanjan pemangku nemonin rahina Saraswati,pinanggal 11 sasih kawolu icaka 1946 olih Jero Tapakan Pagi,tedun Ida sesuhunan Ratu Ayu Manik Galih katitah Mk.Manik pinaka jan bangul maring Pucaksari nanging tedun Ida Bhetara maring Pura Manik Gni tan kaicen jan bangul Ida Bhetara Manik Gni mapangiring ,titah Ida tedun I Made Suwena pinaka jan bangul Pr.Pucaksari hana mebasuh cokor natak tiis ring rahinan Ngenteg Linggih Pr Pucak Sari nemonin rahina Purnama Kawolu,Buda Klion waraning Sinta pinanggal 15 sasih kawolu icaka 1946. Wus pangentegang hana upakaraning Wulan sapta heri kapuputang dening Mk.Manik pinaka nitenin sapolah palihing pura lan pengrajeg karya,kesaksi dening prajuru subak abyan kasukserah dening mangku anyar,hana pewarah rikalaning panykserahang swadarmanikang ring mangku anyar ,indik wit pengawit pura,subak lan yadnya manut pawisik lan sastra kajumenek keadegang hana padma akasa,tengening padma hana gedong lingga pamucuk Ida ratu Ayu mas Megeloh utawi Sri Sedana,Gedong rong tiga ring purwa Tri Purusa,Gedong jajar kaler Ida Bhetari Hulun Danu lan Ida Bhetara Sangkara,Sisi kidul hana bebaturan linggan Ida Sanghyang Gana Pati lan Sanghyang Baruna ,gedong paruman,ring pemedal apit lawang nandi swara lan Mahakala.ring taru bingin bebaturan Ida hyang Anta Bhoga Mertah Boga. Ring lor taru bunut hana ngadeg pengembak lawang dorakala,wetan hana enjung aranira enjung sari rikalaning Hyang Antaboga Mertha Bhoga melila cita mengatonang wewidangania.

Puput swadarmaning Mk.Manik ngiring titah Ida Bhetari ratu Ayu mas megeloh  utawi Ida bhetara Sri Sedana rikalaning mapawuwus mangda ngentegang linggih Ida. Mogi sami sida Rahayu,sarwa mahurip sarwa tinandur,gemah ripah loh jinawi,sarwa karya prasidantem.

Om Santi Santi Santi Om.

 
Mk.Manik.


DOKUMEN SAAT NYANJAN 8 PEBRUARI 2025



Tidak ada komentar:

Posting Komentar